Proporcje obrazu 16:9, 4:3, 9:16 — jak dobrać format zdjęcia i wideo

Proporcje (ang. aspect ratio) to stosunek szerokości do wysokości obrazu. Zapisuje się je jako dwie liczby, np. 16:9. Rozdzielczość mówi, ile pikseli ma obraz, a proporcje — jaki ma kształt. 1280×720 i 3840×2160 mają różne rozdzielczości, ale te same proporcje 16:9.

Skąd biorą się różne formaty

Proporcje	Skąd	Gdzie dziś
4:3	dawna telewizja i monitory	aparaty kompaktowe, wiele telefonów (zdjęcia), prezentacje
3:2	klisza 35 mm	lustrzanki i bezlusterkowce, odbitki 10×15 cm
16:9	telewizja HD	filmy, monitory, YouTube
9:16	pionowy telefon	krótkie filmy i relacje w mediach społecznościowych
1:1 i 4:5	serwisy ze zdjęciami	posty w mediach społecznościowych
1:√2	norma ISO 216	papier A4, A3, A5

Gdy proporcje się nie zgadzają

Zdjęcie 4:3 wyświetlone na ekranie 16:9 nie wypełni go — pojawią się czarne pasy po bokach. Są trzy wyjścia:

• Pasy (letterbox lub pillarbox) — cały obraz zostaje, ale zajmuje mniej miejsca.
• Przycięcie — obraz wypełnia ekran, ale tracisz część kadru (np. górę i dół). Zrób to świadomie w narzędziu do przycinania, żeby nie uciąć głów.
• Rozciągnięcie — najgorsza opcja: twarze się poszerzają, koła stają się owalami.

Jak policzyć brakujący wymiar

nowa wysokość = nowa szerokość × (wysokość ÷ szerokość) 1920 × 1080 → szerokość 1280 → wysokość 1280 × 1080 ÷ 1920 = 720

Proporcje z dowolnej rozdzielczości (np. 2560×1080 to w rzeczywistości 64:27, a nie dokładnie 21:9) i brakujący wymiar policzy kalkulator proporcji.

Druk zdjęć

Zdjęcie 3:2 z lustrzanki idealnie pasuje do odbitki 10×15 cm, ale format 13×18 cm ma inne proporcje (ok. 1,38:1), więc laboratorium przytnie brzegi. Przed drukiem przytnij zdjęcie sam, wybierając, który fragment kadru ma zostać.

Do druku liczy się też rozdzielczość: dla dobrej jakości przyjmuje się ok. 300 pikseli na cal. Odbitka 15 cm (ok. 5,9 cala) potrzebuje ok. 1770 pikseli w dłuższym boku.

Na stronę internetową

Zdjęcia na stronach zwykle nie muszą mieć więcej niż 1600–2000 pikseli szerokości. Najpierw przytnij do właściwych proporcji, potem zmniejsz rozdzielczość — więcej o tym w poradniku jak zmniejszyć zdjęcie.