RAID i NAS w domu — jaki poziom wybrać i dlaczego to nie kopia zapasowa
RAID 1, 5, 6 czy 10? Ile miejsca zostaje z dysków, co się dzieje przy awarii, jak długo trwa odbudowa macierzy i jak zbudować sensowny system kopii zapasowych zgodnie z zasadą 3-2-1.
NAS (Network Attached Storage) to mały serwer z dyskami, dostępny w sieci domowej lub firmowej — na zdjęcia, filmy, dokumenty i kopie komputerów. Zwykle łączy się w nim kilka dysków w macierz RAID.
Poziomy RAID
| Poziom | 4 dyski po 4 TB | Może paść | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | 16 TB | 0 | tylko dane tymczasowe — awaria jednego dysku niszczy wszystko |
| RAID 1 | 4 TB (2 dyski) | 1 z 2 | prosty NAS dwudyskowy |
| RAID 5 | 12 TB | 1 | NAS 3–5 dysków, dyski do ok. 8 TB |
| RAID 6 | 8 TB | 2 | duże dyski, większe bezpieczeństwo |
| RAID 10 | 8 TB | 1 w każdej parze | wydajność (bazy danych, maszyny wirtualne) |
Pojemność dla dowolnej liczby i wielkości dysków policzysz w kalkulatorze RAID.
Odbudowa macierzy
Po wymianie uszkodzonego dysku macierz musi odtworzyć dane z pozostałych — przy dyskach kilkunastoterabajtowych trwa to od kilkunastu godzin do kilku dni. W tym czasie wszystkie dyski pracują intensywnie, a w RAID 5 awaria drugiego dysku oznacza utratę wszystkiego. Dlatego przy dużych dyskach poleca się RAID 6, a dyski warto kupować z różnych partii.
RAID to nie kopia zapasowa
RAID chroni przed awarią dysku. Nie chroni przed:
- przypadkowym usunięciem lub nadpisaniem pliku (zmiana od razu trafia na wszystkie dyski),
- złośliwym oprogramowaniem szyfrującym dane (ransomware),
- awarią zasilacza lub kontrolera, pożarem, zalaniem, kradzieżą,
- błędem w oprogramowaniu NAS.
Zasada 3-2-1
- 3 kopie danych — oryginał i dwie kopie.
- 2 różne nośniki — np. NAS i zewnętrzny dysk.
- 1 kopia poza domem — w chmurze lub u rodziny, odłączona od sieci (chroni przed pożarem i ransomware).
Ile potrwa wysłanie kopii do chmury, sprawdzisz w kalkulatorze czasu przesyłu — pierwsza pełna kopia 3 TB przez łącze z wysyłaniem 20 Mb/s to ok. 2 tygodnie nieprzerwanego przesyłania, dlatego warto zacząć od najważniejszych danych.
Dobre praktyki
- Włącz w NAS migawki (snapshoty) — pozwalają cofnąć się do stanu sprzed usunięcia lub zaszyfrowania plików.
- Regularnie sprawdzaj stan dysków (SMART) i ustaw powiadomienia e-mail o awariach.
- Co jakiś czas testuj odtwarzanie — kopia, której nie da się przywrócić, nie jest kopią. Integralność plików możesz sprawdzić sumami kontrolnymi (zob. suma kontrolna SHA-256).
- Do monitoringu wybieraj dyski przeznaczone do pracy ciągłej; ile miejsca zajmą nagrania, opisuje poradnik ile miejsca zajmuje nagranie wideo.
Narzędzia do tego poradnika
RAIDNASkopia zapasowadyski twardebezpieczeństwo danych3-2-1