Alfabet Morse’a — jak działa, jak nadać SOS i jak szybko się go nauczyć

Skąd się wziął

Samuel Morse i Alfred Vail opracowali kod w latach 30. XIX wieku dla telegrafu elektrycznego. Najczęstszym literom angielskim nadali najkrótsze kody: E to jedna kropka, T — jedna kreska. Dzięki temu wiadomości nadawało się szybciej. Dziś używamy międzynarodowej wersji kodu, uzupełnionej w różnych krajach o litery narodowe — także polskie Ą, Ć, Ę, Ł, Ń, Ó, Ś, Ź, Ż.

Rytm, a nie same znaki

kropka = 1 jednostka kreska = 3 jednostki przerwa w literze = 1 między literami = 3 między słowami = 7

Długość jednostki zależy od tempa: przy 20 słowach na minutę to 60 ms. Usłyszysz to w tłumaczu alfabetu Morse’a — wpisz tekst i naciśnij „Odtwórz”, a potem spróbuj zapisać kod ze słuchu i sprawdzić tłumaczenie.

SOS — jak nadać bez radia

Sygnał ··· −−− ··· (trzy krótkie, trzy długie, trzy krótkie) nadaje się jednym ciągiem i powtarza po dłuższej przerwie. Można to zrobić:

• latarką lub latarką telefonu (krótkie i długie błyski),
• gwizdkiem — słychać go dalej niż wołanie i mniej męczy,
• stukaniem w rurę, ścianę lub kamień (np. pod gruzami),
• lusterkiem w słońcu.

W górach obowiązuje też górski sygnał alarmowy: 6 sygnałów na minutę, minuta przerwy, powtórzyć. Odpowiedź to 3 sygnały na minutę. Pamiętaj jednak, że najpierw dzwonimy pod 112 lub numer ratunkowy w górach i na wodzie.

Jak się nauczyć

1. Ucz się dźwięków, nie obrazków. Patrzenie na tabelę i liczenie kropek bardzo spowalnia. Każda litera ma swoją „melodię”: A to „ti-ta”, N — „ta-ti”.
2. Metoda Kocha: zacznij od dwóch liter w docelowym tempie i dodawaj kolejną, gdy rozpoznajesz 90% poprzednich.
3. Metoda Farnswortha: litery w szybkim tempie, ale długie przerwy między nimi — z czasem przerwy się skraca.
4. Codziennie po 10–15 minut daje lepsze efekty niż długie, rzadkie sesje.

Morse a inne „alfabety”

Kod Morse’a zapisuje litery sygnałami, a alfabet fonetyczny — słowami (Alfa, Bravo, Charlie), żeby nie pomylić liter przez telefon lub radio. Sprawdzisz go w narzędziu alfabet fonetyczny i poradniku jak literować przez telefon. Podobny pomysł — zapis znaków dwoma stanami — stoi za kodem dwójkowym w komputerach (zob. systemy liczbowe).