Fazy Księżyca — jak powstają i kiedy obserwować niebo

Cykl

Księżyc nie świeci własnym światłem. Oświetla go Słońce, a my widzimy zmieniającą się część jasnej półkuli. Aktualną fazę sprawdzisz w kalkulatorze faz Księżyca.

Kolejność

1. Nów.
2. Przybywający sierp.
3. Pierwsza kwadra.
4. Pełnia.
5. Ostatnia kwadra.
6. Ubywający sierp.

Obserwacje

Słabe gwiazdy i Drogę Mleczną najlepiej widać w pobliżu nowiu. Kratery na Księżycu dobrze wyglądają przy kwadrach, gdy cienie są długie.

Plan wyjazdu ustalisz w kalendarzu, a odstęp dni w kalkulatorze dat. Inne rachuby czasu opisują poradniki czas letni i numer tygodnia.

Jak rozpoznać fazę na niebie

Na półkuli północnej przybywający Księżyc ma oświetlony prawy brzeg, a ubywający lewy. Stara szkolna wskazówka mówi, że sierp przypominający literę „D” to dopełnianie, a przypominający „C” to cofanie. Na półkuli południowej obraz jest odwrócony, co bywa zaskoczeniem podczas podróży.

Dlaczego zawsze widzimy tę samą stronę

Księżyc obraca się wokół własnej osi w tym samym czasie, w którym okrąża Ziemię. To tzw. rotacja synchroniczna. Druga strona nie jest jednak stale ciemna, bo też ma swój dzień i noc. Określenie „ciemna strona” oznacza tu raczej stronę niewidoczną z Ziemi.

Zaćmienia

Zaćmienie Słońca może nastąpić tylko podczas nowiu, a zaćmienie Księżyca tylko przy pełni. Nie dzieje się to co miesiąc, ponieważ orbita Księżyca jest nachylona względem orbity Ziemi. Najczęściej Księżyc przechodzi nieco powyżej lub poniżej cienia. Zaćmienia Słońca nigdy nie obserwuj bez certyfikowanej ochrony oczu.