Czas letni i strefy czasowe — dlaczego różnica z Nowym Jorkiem raz wynosi 6, a raz 5 godzin
Jak działają strefy czasowe, czym są UTC i CET, kiedy Polska zmienia czas i dlaczego spotkania online z USA dwa razy w roku „przesuwają się” o godzinę.
Ziemia obraca się o 15° na godzinę, więc słońce góruje w różnych miejscach o różnych porach. Strefy czasowe porządkują to tak, by w danym regionie wszyscy używali tej samej godziny.
UTC — punkt odniesienia
UTC (uniwersalny czas koordynowany) to światowy wzorzec czasu. Czas w każdej strefie podaje się jako przesunięcie względem UTC, np. UTC+1 albo UTC−5. Przesunięcia nie zawsze są pełnymi godzinami: Indie mają UTC+5:30, Nepal UTC+5:45.
Czas w Polsce
- Zimą: czas środkowoeuropejski CET = UTC+1,
- Latem: czas letni CEST = UTC+2.
Na czas letni przechodzimy w ostatnią niedzielę marca (z 2:00 na 3:00), a wracamy w ostatnią niedzielę października (z 3:00 na 2:00). W Unii Europejskiej zmiana następuje wszędzie w tej samej chwili — o 1:00 UTC.
Dlaczego różnica z USA się zmienia
Stany Zjednoczone przechodzą na czas letni w drugą niedzielę marca, a wracają w pierwszą niedzielę listopada. Przez te kilka tygodni na wiosnę i jesień jeden kraj ma już inny czas, a drugi jeszcze nie:
| Okres | Warszawa | Nowy Jork | Różnica |
|---|---|---|---|
| zima | UTC+1 | UTC−5 | 6 h |
| od 2. niedzieli marca do ostatniej niedzieli marca | UTC+1 | UTC−4 | 5 h |
| lato | UTC+2 | UTC−4 | 6 h |
| od ostatniej niedzieli października do 1. niedzieli listopada | UTC+1 | UTC−4 | 5 h |
Jeśli cykliczne spotkanie jest ustalone według czasu w USA, w tych okresach w Polsce zaczyna się godzinę wcześniej niż zwykle. Kalendarze internetowe przeliczają to automatycznie, o ile wydarzenie ma przypisaną strefę czasową.
Półkula południowa i kraje bez zmiany czasu
W Australii i Nowej Zelandii czas letni obowiązuje w naszej zimie, więc różnica z Polską zmienia się nawet o 2 godziny w ciągu roku. Wiele państw — Japonia, Chiny, Indie, większość krajów Afryki — nie zmienia czasu wcale.
Dobra praktyka przy umawianiu spotkań
- podawaj godzinę razem ze strefą, np. „16:00 czasu polskiego (CET)”,
- przy spotkaniach międzynarodowych dodaj godzinę w UTC,
- w systemach komputerowych zapisuj czas w UTC lub jako znacznik czasu Unix — więcej w poradniku Czas Unix.
Godzinę w kilkunastu miastach świata, z czasem letnim dla wybranego dnia, sprawdzisz w przeliczniku stref czasowych.
Narzędzia do tego poradnika
strefy czasoweczas letniUTCCETzmiana czasuspotkania online