Współrzędne geograficzne — jak je czytać, zapisywać i przekazać ratownikom
Co oznaczają liczby 52.2297, 21.0122, czym różni się szerokość od długości geograficznej, jak przeliczyć stopnie, minuty i sekundy, jak sprawdzić swoje położenie w telefonie i podać je w sytuacji awaryjnej.
Szerokość i długość
- Szerokość geograficzna (latitude) — jak daleko na północ lub południe od równika: od 0° do 90° N (biegun północny) lub S. Polska leży między ok. 49° a 54,8° N.
- Długość geograficzna (longitude) — jak daleko na wschód lub zachód od południka zerowego w Greenwich: od 0° do 180° E lub W. Polska: ok. 14,1°–24,2° E.
Zawsze podaje się najpierw szerokość, potem długość. Zamiana kolejności to najczęstszy błąd — 21.0122, 52.2297 to punkt na pustyni Półwyspu Arabskiego, a nie Warszawa.
Trzy sposoby zapisu
52.2297, 21.0122 stopnie dziesiętne (DD) N 52° 13.782′ E 21° 0.732′ stopnie i minuty (DMM) 52°13′47″ N 21°0′44″ E stopnie, minuty, sekundy (DMS)
Jeden stopień ma 60 minut, minuta — 60 sekund (kątowych, nie czasu). Zapis dziesiętny jest wygodny dla komputerów i map internetowych, DMS — tradycyjny na mapach papierowych. Przeliczysz je w przeliczniku współrzędnych GPS, który policzy też odległość i kierunek między dwoma punktami.
Ile to metrów
| Zmiana | Odległość (szerokość) |
|---|---|
| 1° | ok. 111 km |
| 0,01° | ok. 1,1 km |
| 1′ (minuta) | ok. 1,85 km — mila morska |
| 0,0001° | ok. 11 m |
| 1″ (sekunda) | ok. 31 m |
Dla długości geograficznej odległości są mniejsze i maleją w stronę biegunów: w Polsce 1° długości to ok. 68 km. Pięć cyfr po przecinku (ok. 1 m) w zupełności wystarcza.
Gdy potrzebujesz pomocy
Dzwoniąc pod 112 ze smartfona, położenie zwykle jest przekazywane automatycznie (AML). Warto jednak umieć je podać samodzielnie — w lesie, w górach, na wodzie:
- w aplikacji map przytrzymaj palec na niebieskiej kropce lub w wybranym miejscu — pojawią się współrzędne do skopiowania,
- w kompasie telefonu współrzędne są często widoczne na dole ekranu,
- przy szlakach i na plażach stoją słupki z numerami lub kodami lokalizacji — podaj je dyspozytorowi,
- w górach przydatna jest aplikacja ratunkowa, która wysyła położenie bezpośrednio do służb.
Czytaj powoli: najpierw szerokość z literą N, potem długość z literą E, z wyraźnym podaniem przecinka dziesiętnego.
Współrzędne w zdjęciach
Telefony zapisują położenie w danych EXIF zdjęcia. To wygodne w albumie, ale publikując zdjęcia z domu, możesz zdradzić swój adres. Sprawdzisz to i usuniesz w podglądzie i usuwaniu EXIF — więcej w poradniku lokalizacja w zdjęciach. Odległości na mapie papierowej przeliczysz w kalkulatorze skali mapy.
Narzędzia do tego poradnika
współrzędne GPSmapaszerokość geograficznadługość geograficznanawigacjabezpieczeństwo