Kondensator — co to jest i jak łączyć

Co robi kondensator

Gromadzi ładunek, wygładza napięcie i przepuszcza szybkie zmiany sygnału. Pojemność mierzymy w faradach, a w praktyce w µF, nF i pF.

Parametry

• Pojemność: ilość ładunku przy danym napięciu.
• Napięcie znamionowe: nie przekraczaj go.
• Biegunowość: elektrolity mają plus i minus.

Łączenie

Wynik połączenia policzysz w kalkulatorze kondensatorów. Zasady są odwrotne niż w łączeniu rezystorów, opisanym w poradniku rezystory szeregowo i równolegle.

Zastosowanie

Filtr z rezystorem i kondensatorem policzysz w kalkulatorze filtra RC, a działanie wyjaśnia poradnik filtr RC. Duże kondensatory mogą długo trzymać ładunek, więc przed dotknięciem rozładuj je bezpiecznie.

Rodzaje kondensatorów

Ceramiczne mają małe pojemności i dobrze działają przy wysokich częstotliwościach. Elektrolityczne oferują duże pojemności, ale mają biegunowość i starzeją się szybciej. Foliowe dobrze sprawdzają się w obwodach sygnałowych i przy prądzie przemiennym. Tantalowe są kompaktowe, lecz wrażliwe na przekroczenie napięcia.

Oznaczenia

Na małych elementach często występują kody: 104 oznacza 10 i cztery zera, czyli 100 000 pF, co daje 100 nF. Kod 472 to 4,7 nF. Na elektrolitach zwykle podana jest pojemność, napięcie i temperatura pracy. Pasek na obudowie wskazuje biegun ujemny.

Prosty test i bezpieczeństwo

Uszkodzony elektrolit bywa wybrzuszony lub ma zaciek. Pomiar pojemności multimetrem pomoże przy prostym sprawdzeniu, jednak wiele usterek ujawnia się dopiero pod obciążeniem. Przed dotknięciem układu sieciowego odłącz zasilanie i rozładuj kondensator przez odpowiedni rezystor. Nie zwieraj go śrubokrętem. Duży kondensator potrafi oddać silny prąd, co grozi iskrą, oparzeniem i uszkodzeniem elementów.