Lokata i podatek Belki — ile naprawdę zarobisz na oprocentowaniu

Oprocentowanie w reklamach banków jest zawsze podawane w skali roku i przed podatkiem. Rzeczywisty zysk zależy od trzech rzeczy: na jak długo zakładasz lokatę, jak często bank dopisuje odsetki i ile zabierze podatek.

Okres lokaty

Lokata 3-miesięczna na 6% nie daje 6% zysku, tylko odsetki za jedną czwartą roku:

10 000 zł × 6% × 3 ÷ 12 = 150 zł brutto

Banki liczą to dokładniej — według liczby dni (np. 91 ÷ 365), więc wynik różni się o grosze.

Podatek Belki

Od odsetek pobierany jest 19% podatku od dochodów kapitałowych, potocznie nazywany podatkiem Belki (od nazwiska ministra finansów, który go wprowadził w 2002 r.). Bank potrąca go sam przy dopisaniu odsetek — nie trzeba niczego rozliczać w PIT.

Oprocentowanie nominalne	Po podatku (× 0,81)
3%	2,43%
5%	4,05%
6%	4,86%
8%	6,48%

W przykładzie z lokatą 3-miesięczną: 150 zł odsetek − 28,50 zł podatku = 121,50 zł na rękę. Każdy wariant przeliczysz w kalkulatorze lokaty.

Lokata czy konto oszczędnościowe?

	Lokata	Konto oszczędnościowe
Oprocentowanie	stałe przez cały okres	zmienne — bank może je obniżyć w każdej chwili
Dostęp do pieniędzy	zerwanie zwykle oznacza utratę odsetek	wypłata w każdej chwili (czasem pierwsza w miesiącu darmowa)
Kapitalizacja	zwykle na koniec okresu	zwykle co miesiąc
Dobre na	pieniądze, których na pewno nie ruszysz	poduszkę finansową, bieżące oszczędności

Przy kapitalizacji miesięcznej odsetki (już po podatku) same zaczynają zarabiać — to procent składany. Przy typowych stawkach różnica w ciągu roku to kilka–kilkanaście złotych na każde 10 000 zł.

Pułapki ofert promocyjnych

• Limit kwoty — wysokie oprocentowanie np. tylko do 20 000 zł, nadwyżka na niższym.
• „Nowe środki” — promocja dotyczy tylko pieniędzy przyniesionych z innego banku.
• Warunki dodatkowe — konto osobiste, wpływ wynagrodzenia, płatności kartą.
• Krótki czas — „8% przez 3 miesiące” to w praktyce 2% kwoty brutto, a potem zwykła stawka.

Lokata a inflacja

Realny zysk to w przybliżeniu oprocentowanie po podatku minus inflacja. Lokata na 6% (4,86% netto) przy inflacji 4% daje realnie ok. 0,8% rocznie, a przy inflacji 6% — realną stratę. Uwaga na różnicę między procentami a punktami procentowymi, gdy porównujesz oferty.

Bezpieczeństwo

Pieniądze na lokatach i kontach w bankach działających w Polsce są gwarantowane przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny do równowartości 100 000 euro na osobę w jednym banku. Przy większych kwotach warto je rozłożyć na kilka banków.

Ile odkładać, żeby uzbierać konkretną kwotę, policzysz w kalkulatorze celu oszczędnościowego, a wieloletni wzrost — w kalkulatorze procentu składanego. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie jest poradą inwestycyjną.