Procent składany — jak działa i ile naprawdę zarobisz na lokacie

Procent składany to sytuacja, w której odsetki dopisane do kapitału same zaczynają przynosić odsetki. Na krótką metę różnica jest niewielka, ale po kilkunastu latach staje się ogromna.

Procent prosty a składany

Przy procencie prostym odsetki liczy się zawsze od kwoty początkowej. 10 000 zł na 5% przez 10 lat daje 10 × 500 = 5000 zł odsetek. Przy procencie składanym z roczną kapitalizacją: 10 000 × 1,05¹⁰ ≈ 16 288,95 zł, czyli 6288,95 zł odsetek — o ponad 1200 zł więcej.

Wzór

Kₙ = K₀ × (1 + r/m)^(m·n)

K₀ — kapitał początkowy, r — oprocentowanie roczne (np. 0,05), m — liczba kapitalizacji w roku, n — liczba lat.

Kapitalizacja i oprocentowanie efektywne

Im częściej odsetki są dopisywane do kapitału, tym szybciej rośnie saldo:

5% nominalnie, kapitalizacja	Oprocentowanie efektywne
roczna	5,000%
kwartalna	5,095%
miesięczna	5,116%
dzienna	5,127%

oprocentowanie efektywne = (1 + r/m)^m − 1

Podatek od zysków kapitałowych

Od odsetek z lokat i kont oszczędnościowych bank pobiera 19% podatku (tzw. podatek Belki). Przy oprocentowaniu 5% zostaje więc ok. 4,05% zysku netto. Wyjątkiem są m.in. konta IKE i IKZE, gdzie przy spełnieniu warunków podatku się nie płaci lub płaci się go na innych zasadach.

Reguła 72

Szybki sposób na oszacowanie, po ilu latach kapitał się podwoi: 72 ÷ oprocentowanie w %. Przy 6% — po ok. 12 latach, przy 4% — po ok. 18 latach. Reguła działa dobrze dla stóp od kilku do kilkunastu procent.

Regularne dopłaty i czas

Odkładając 300 zł miesięcznie przez 30 lat przy 5% rocznie (kapitalizacja miesięczna), wpłacisz 108 000 zł, a saldo przed podatkiem wyniesie ok. 250 000 zł. Ta sama kwota odkładana przez 15 lat da ok. 80 000 zł przy 54 000 zł wpłat. Dwa razy dłuższy czas daje ponad trzy razy więcej pieniędzy — to właśnie efekt procentu składanego.

Nie zapominaj o inflacji

Jeśli lokata daje 5% przed podatkiem (ok. 4% po podatku), a inflacja wynosi 4%, realna wartość oszczędności praktycznie się nie zmienia. Realny zysk to w przybliżeniu oprocentowanie po podatku minus inflacja. Więcej o porównywaniu stóp procentowych w poradniku Punkty procentowe a procenty.

Wartość oszczędności z dopłatami, kapitalizacją i podatkiem, z tabelą rok po roku, obliczysz w kalkulatorze procentu składanego.