Jak obliczyć VAT? Netto, brutto i kwota podatku krok po kroku

VAT (podatek od towarów i usług) dolicza się do ceny netto. Kwota, którą płaci klient, to cena brutto. Przeliczenie w jedną stronę jest proste, ale w drugą — z brutto na netto — łatwo o błąd.

Z netto na brutto

brutto = netto × (1 + stawka/100) VAT = netto × stawka/100

Przykład: usługa za 1000 zł netto, stawka 23%. Brutto = 1000 × 1,23 = 1230 zł, VAT = 230 zł.

Z brutto na netto

netto = brutto ÷ (1 + stawka/100) VAT = brutto − netto

Przykład: 1230 zł brutto ÷ 1,23 = 1000 zł netto. VAT to 230 zł.

Częsty błąd to odjęcie 23% od kwoty brutto: 1230 − 23% = 947,10 zł. To nie jest netto, bo VAT był liczony od mniejszej kwoty (netto), a nie od brutto. Część podatku w kwocie brutto przy stawce 23% to 23/123 ≈ 18,7%.

Udział VAT w cenie brutto

Stawka	Mnożnik netto → brutto	Udział VAT w brutto
23%	1,23	23/123 ≈ 18,70%
8%	1,08	8/108 ≈ 7,41%
5%	1,05	5/105 ≈ 4,76%

Zaokrąglenia na fakturze

Kwoty podatku zaokrągla się do pełnych groszy: końcówki poniżej 0,5 grosza się pomija, a od 0,5 grosza zaokrągla w górę. Przy wielu pozycjach można liczyć VAT od każdej pozycji albo od sumy wartości netto w danej stawce — wyniki mogą różnić się o grosz. Ważne, żeby stosować metodę konsekwentnie.

Która stawka?

Podstawowa stawka w Polsce to 23%. Obniżone stawki 8% i 5% dotyczą wybranych towarów i usług wskazanych w ustawie o VAT i jej załącznikach. Istnieje też stawka 0% (np. dla niektórych dostaw zagranicznych) oraz zwolnienia. Jeśli nie masz pewności, jaka stawka obowiązuje dla Twojego towaru, możesz wystąpić o wiążącą informację stawkową (WIS) albo zapytać księgowego. Ten poradnik nie zastępuje porady podatkowej.

VAT a marża

Marżę i narzut liczy się zwykle od kwot netto — VAT nie jest przychodem sprzedawcy, tylko podatkiem przekazywanym do urzędu skarbowego. Więcej w poradniku Marża a narzut.

Netto, brutto i kwotę podatku dla dowolnej stawki obliczysz w kalkulatorze VAT.