Umowa zlecenie czy umowa o dzieło — różnice, składki i ile zostaje na rękę
Czym różni się zlecenie od dzieła, kiedy student nie płaci ZUS, co się dzieje, gdy masz już etat, kiedy przysługują koszty autorskie 50% i dlaczego źle nazwana umowa może skończyć się zaległymi składkami.
Najważniejsza różnica: staranność czy rezultat
- Umowa zlecenie — zobowiązujesz się starannie wykonywać czynności (np. obsługa klientów, prowadzenie zajęć, sprzątanie). Liczy się praca, nie konkretny efekt.
- Umowa o dzieło — zobowiązujesz się dostarczyć konkretny, sprawdzalny rezultat: projekt logo, tekst, zdjęcia, mebel na wymiar, naprawę. Za wady dzieła odpowiadasz jak sprzedawca.
O charakterze umowy decyduje jej treść i sposób wykonywania, a nie tytuł. Stała, powtarzalna praca nazwana „dziełem” to w oczach ZUS zlecenie — z obowiązkiem zapłaty zaległych składek przez zamawiającego.
Składki i podatek
| Zlecenie | Dzieło | |
|---|---|---|
| emerytalna i rentowa | tak (z wyjątkami) | nie |
| chorobowa | dobrowolna | nie |
| zdrowotna | tak (poza studentami do 26 lat) | nie |
| koszty uzyskania | 20% | 20% lub 50% (prawa autorskie) |
| ulga dla młodych | tak | nie |
| minimalna stawka godzinowa | tak | nie |
Netto dla obu umów i różnych sytuacji policzysz w kalkulatorze umowy zlecenia i o dzieło.
Wyjątki przy zleceniu
- Uczeń lub student do 26 lat — brak składek ZUS i zdrowotnej. Dzięki uldze dla młodych również brak podatku (do 85 528 zł rocznie), więc z 3000 zł brutto dostajesz 3000 zł.
- Masz etat u innego pracodawcy z pensją co najmniej minimalną — ze zlecenia płacisz tylko składkę zdrowotną. Z 3000 zł zostaje ok. 2442 zł.
- Zlecenie od własnego pracodawcy — rozlicza się je jak pensję z umowy o pracę, z pełnymi składkami.
- Kilka zleceń — składki emerytalno-rentowe są obowiązkowe z pierwszego zlecenia (lub tego, które wybierzesz), a z kolejnych dopiero wtedy, gdy łączna podstawa jest niższa niż płaca minimalna.
Koszty autorskie 50%
Przy umowie o dzieło z przeniesieniem praw autorskich (tekst, grafika, fotografia, program, projekt architektoniczny) koszty uzyskania wynoszą 50% zamiast 20%. Z 3000 zł brutto zostaje wtedy 2820 zł zamiast 2712 zł. Limit kosztów 50% to 120 000 zł rocznie, a umowa powinna wyraźnie określać przeniesienie praw i część wynagrodzenia za nie.
Czego nie daje ani zlecenie, ani dzieło
Brak płatnego urlopu, okresu wypowiedzenia na zasadach kodeksu pracy, a przy dziele — także brak ubezpieczenia emerytalnego i zdrowotnego. Porównując ofertę z umową o pracę, przelicz wszystko na stawkę godzinową (przelicznik stawki) i sprawdź etat w kalkulatorze brutto–netto. Więcej w poradnikach pensja brutto a netto i porównanie ofert pracy.
Narzędzia do tego poradnika
umowa zlecenieumowa o dziełoZUSstudentkoszty autorskienetto