Wielka czy mała litera? Najczęstsze wątpliwości w pisowni polskiej
Nazwy miesięcy i dni tygodnia, mieszkańcy miast, święta, tytuły, zwroty grzecznościowe w e-mailu, nazwy firm i ulic — zestawienie zasad, w których najczęściej popełniamy błędy, plus tytuły w stylu angielskim, których po polsku unikamy.
Małą literą
| Co | Przykład |
|---|---|
| miesiące i dni tygodnia | w poniedziałek 5 maja |
| mieszkańcy miast i wsi | warszawiak, krakowianka, poznaniacy |
| przymiotniki od nazw własnych (zwykle) | polski, warszawski, mickiewiczowski |
| nazwy wydarzeń i epok (część) | średniowiecze, renesans, wojna trzydziestoletnia |
| nazwy tytułów i funkcji | prezes, dyrektor, profesor, minister |
| nazwy wyrobów od nazw firm | jeździ fordem, pije pepsi, kupił adidasy |
Wielką literą
| Co | Przykład |
|---|---|
| mieszkańcy krajów i kontynentów, narody | Polak, Europejka, Ślązak, Kaszubi |
| nazwy świąt | Boże Narodzenie, Wielkanoc, Dzień Matki, Nowy Rok (święto) |
| nazwy ulic, placów — pierwszy wyraz poza „ulica/plac” | ul. Długa, plac Zbawiciela, aleja Jana Pawła II |
| firmy, instytucje, organizacje — każdy wyraz poza spójnikami | Uniwersytet Warszawski, Ministerstwo Zdrowia |
| tytuły książek, filmów, czasopism — tylko pierwszy wyraz (poza czasopismami) | „Pan Tadeusz”, „Ziemia obiecana”, „Gazeta Wyborcza” |
Wielka litera z grzeczności
W listach, e-mailach i życzeniach skierowanych do konkretnej osoby zaimki i formy grzecznościowe można pisać wielką literą: Dziękuję Ci, Szanowna Pani, Twój projekt. To wyraz szacunku, nie obowiązek — ale w korespondencji formalnej zdecydowanie zalecany. W tekstach do wielu odbiorców (ulotka, strona internetowa) zwykle piszemy małą literą: sprawdź naszą ofertę. Dobrze przygotowaną stopkę e-mail zrobisz w generatorze stopki (zob. jak zrobić stopkę e-mail).
Tytuły jak po angielsku — błąd
Angielski zwyczaj pisania każdego wyrazu tytułu wielką literą („Jak Zrobić Dobry Obiad”) jest w polszczyźnie niepoprawny. Piszemy: „Jak zrobić dobry obiad”. Tak samo w nagłówkach stron, przyciskach i menu.
Szybka poprawka tekstu
Tekst napisany przez przypadek z włączonym Caps Lockiem albo nagłówki do ujednolicenia zamienisz w zmianie wielkości liter — także na „wielka litera na początku zdania”. Zbędne spacje i puste linie usuniesz w czyszczeniu tekstu. Ostateczną korektę warto zrobić, czytając tekst na głos — o tym w poradniku korekta tekstu na słuch. Zasady zapisu kwot w dokumentach opisuje kwota słownie.
W razie wątpliwości rozstrzyga słownik ortograficzny (np. PWN) — wiele szczegółowych przypadków ma wyjątki.
Narzędzia do tego poradnika
ortografiawielka literapisowniajęzyk polskikorekta