Glukoza we krwi — normy, jednostki i pomiar w domu

Dwie jednostki

Stężenie glukozy podaje się w miligramach na decylitr (mg/dl) albo w milimolach na litr (mmol/l). W Polsce laboratoria zwykle używają mg/dl, a w wielu krajach Europy i w części glukometrów spotyka się mmol/l. Przeliczenie jest proste: mg/dl dzielimy przez około 18. Wynik 100 mg/dl to 5,55 mmol/l, a 7 mmol/l to około 126 mg/dl. Obie strony przeliczy przelicznik glukozy.

Typowe progi dla dorosłych

Pomiar	Wynik	Ocena
Na czczo	70–99 mg/dl	prawidłowo
Na czczo	100–125 mg/dl	nieprawidłowa glikemia na czczo
Na czczo	od 126 mg/dl (dwukrotnie)	kryterium cukrzycy
2 h po 75 g glukozy	poniżej 140 mg/dl	prawidłowo
2 h po 75 g glukozy	140–199 mg/dl	nieprawidłowa tolerancja glukozy
2 h po 75 g glukozy	od 200 mg/dl	kryterium cukrzycy

Wartości są orientacyjne. Rozpoznanie stawia lekarz na podstawie powtórzonych badań laboratoryjnych, a cele leczenia osób z cukrzycą mogą być inne.

Test obciążenia glukozą

Doustny test obciążenia glukozą (OGTT) polega na wypiciu roztworu 75 g glukozy i zbadaniu krwi po dwóch godzinach. Wykonuje się go między innymi w ciąży i przy podejrzeniu zaburzeń, gdy wynik na czczo jest niejednoznaczny. Przed badaniem przez kilka dni je się normalnie, a w dniu testu przychodzi na czczo.

Pomiar glukometrem w domu

1. Umyj ręce ciepłą wodą z mydłem i dokładnie osusz. Resztki owoców lub kremu zawyżają wynik.
2. Nakłuj boczną część opuszka palca, nie środek.
3. Nie wyciskaj mocno krwi, bo może się rozcieńczyć płynem tkankowym.
4. Sprawdź datę ważności pasków i przechowuj je w zamkniętym opakowaniu.
5. Zapisuj wyniki z godziną i informacją o posiłku.

Glukometr ma dopuszczalny błąd i mierzy krew włośniczkową, więc jego wynik może różnić się od laboratoryjnego o kilka do kilkunastu procent. Podobna systematyczność obowiązuje przy domowym mierzeniu ciśnienia, opisanym w poradniku jak mierzyć ciśnienie w domu.

Co wpływa na poziom cukru

Rodzaj i ilość węglowodanów w posiłku, aktywność fizyczna, sen, stres, infekcje i niektóre leki. Wpływ posiłku lepiej niż sam indeks opisuje ładunek glikemiczny, wyjaśniony w poradniku indeks a ładunek glikemiczny i liczony przez kalkulator ładunku. Duże znaczenie ma też masa ciała, którą oceni kalkulator BMI, oraz ilość cukru w diecie, o której pisze poradnik ile cukru dziennie.

Kiedy do lekarza

Gdy wynik na czczo powtarza się powyżej 100 mg/dl, gdy pojawia się wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, chudnięcie bez przyczyny lub senność po posiłkach. Bardzo niski wynik z objawami osłabienia, potów i drżenia wymaga szybkiego zjedzenia cukru i kontaktu z lekarzem. Ten poradnik nie zastępuje porady medycznej.