Alkohol a prowadzenie auta — ile trwa trzeźwienie i dlaczego „rano” to za wcześnie
Ile alkoholu jest w piwie, winie i wódce, jak szybko organizm go usuwa, co oznaczają progi 0,2‰ i 0,5‰ i dlaczego żadne domowe sposoby nie przyspieszają trzeźwienia.
Ile alkoholu jest w napojach
Liczy się ilość czystego alkoholu (etanolu), a nie rodzaj napoju. Porcje poniżej zawierają podobną ilość — ok. 20 g:
| Napój | Porcja | Czysty alkohol |
|---|---|---|
| piwo 5% | 500 ml | ok. 20 g |
| wino 12% | ok. 200 ml (duży kieliszek) | ok. 19 g |
| wódka 40% | ok. 60 ml (1,2 „setki” po 50 ml) | ok. 19 g |
| piwo mocne 7% | 500 ml | ok. 28 g |
gramy alkoholu = ml napoju × moc w % ÷ 100 × 0,789
Jak szybko organizm usuwa alkohol
Wątroba usuwa średnio 0,1–0,2‰ na godzinę, czyli u dorosłego ok. 7–10 g alkoholu na godzinę. Tego tempa nie da się przyspieszyć — kawa, zimny prysznic, sen, jedzenie czy ruch mogą poprawić samopoczucie, ale nie obniżają stężenia alkoholu we krwi.
Przykład: mężczyzna ważący 80 kg wypija wieczorem 5 piw. To ok. 99 g alkoholu i szczytowo ok. 1,8‰ (wzór Widmarka). Przy spalaniu 0,15‰ na godzinę potrzebuje ok. 12 godzin od początku picia, żeby zejść do zera. Jeśli zaczął o 21:00, o 7:00 rano może mieć jeszcze ok. 0,3‰ (stan po użyciu alkoholu), a przy wolniejszym spalaniu, 0,1‰ na godzinę — nawet ok. 0,8‰.
Własne szacunki zrobisz w kalkulatorze promili — pamiętaj o dużym zapasie, bo u wielu osób spalanie jest wolniejsze.
Od czego zależy stężenie
- Masa ciała — ta sama ilość alkoholu rozkłada się w większej ilości wody w organizmie.
- Płeć — kobiety mają przeciętnie mniej wody w organizmie, więc przy tej samej masie stężenie jest wyższe.
- Jedzenie — spowalnia wchłanianie; szczyt jest niższy, ale alkohol utrzymuje się dłużej.
- Leki, choroby wątroby, zmęczenie, odwodnienie — mogą znacznie zmienić działanie i tempo usuwania.
Progi w polskim prawie
| Stan | We krwi | W wydychanym powietrzu | Kierowanie pojazdem |
|---|---|---|---|
| stan po użyciu alkoholu | 0,2–0,5‰ | 0,1–0,25 mg/dm³ | wykroczenie |
| stan nietrzeźwości | powyżej 0,5‰ | powyżej 0,25 mg/dm³ | przestępstwo |
Za wykroczenie grozi m.in. wysoka grzywna lub areszt i zakaz prowadzenia pojazdów. Za przestępstwo — m.in. kara pozbawienia wolności, wieloletni zakaz prowadzenia, obowiązkowe świadczenie pieniężne, a przy wysokim stężeniu także przepadek samochodu. Progi dotyczą też rowerzystów i hulajnóg elektrycznych (z innymi karami).
Jak się sprawdzić
- Na wielu komisariatach policji można bezpłatnie zbadać się alkomatem.
- Tanie alkomaty elektrochemiczne mogą zaniżać wynik — traktuj je orientacyjnie, a półprzewodnikowe jeszcze ostrożniej.
- Badanie wykonuj co najmniej 15–20 minut po ostatnim łyku, jedzeniu lub papierosie — alkohol w ustach zawyża wynik.
Planujesz wyjazd po imprezie? Policz w kalkulatorze godzin, ile czasu minie od końca picia — i dolicz zapas. Najprościej: jeśli rano masz prowadzić, nie pij wieczorem.
Narzędzia do tego poradnika
alkoholpromiletrzeźwieniekierowcaalkomatbezpieczeństwo