Ile powinnam lub powinienem ważyć? Idealna waga, BMI i to, co ważniejsze od liczby na wadze
Skąd się wzięły wzory na „idealną wagę”, dlaczego lepiej myśleć o zdrowym zakresie niż o jednej liczbie, kiedy BMI wprowadza w błąd i jak bezpiecznie dojść do celu — bez cudownych diet.
Jedna liczba czy zakres?
Wzory na „idealną” masę ciała — Broca, Lorentza, Devine’a — dają jedną liczbę dla danego wzrostu. Powstały dawno temu, często w zupełnie innym celu (np. do dawkowania leków), i nie biorą pod uwagę budowy ciała. Dziś mówi się raczej o zdrowym zakresie: masie, przy której BMI wynosi 18,5–24,9.
| Wzrost | Zdrowy zakres (BMI 18,5–24,9) |
|---|---|
| 155 cm | 44,4–59,8 kg |
| 160 cm | 47,4–63,7 kg |
| 165 cm | 50,4–67,8 kg |
| 170 cm | 53,5–72,0 kg |
| 175 cm | 56,7–76,3 kg |
| 180 cm | 59,9–80,7 kg |
| 185 cm | 63,3–85,2 kg |
| 190 cm | 66,8–89,9 kg |
Wynik wszystkich wzorów i zakres dla swojego wzrostu zobaczysz w kalkulatorze idealnej wagi, a własne BMI — w kalkulatorze BMI (zob. co oznacza wynik BMI).
Kiedy BMI się myli
- Osoby wysportowane — mięśnie są cięższe od tłuszczu; kulturysta może mieć BMI „otyłości”.
- Seniorzy — z wiekiem ubywa mięśni; prawidłowe BMI może ukrywać nadmiar tłuszczu. U osób starszych lekko wyższe BMI (do ok. 27) bywa korzystne.
- „Szczupli otyli” — prawidłowa masa, ale mało mięśni i dużo tłuszczu brzusznego.
Dlatego warto zmierzyć też obwód talii: ryzyko rośnie powyżej ok. 80 cm u kobiet i 94 cm u mężczyzn, a wyraźnie — powyżej 88 i 102 cm. Talia nie powinna przekraczać połowy wzrostu. Szacunkowy procent tkanki tłuszczowej policzysz w kalkulatorze tkanki tłuszczowej (zob. tkanka tłuszczowa a BMI).
Jak bezpiecznie dojść do celu
- Policz zapotrzebowanie w kalkulatorze zapotrzebowania kalorycznego (zob. BMR i TDEE).
- Umiarkowany deficyt — 300–500 kcal dziennie daje ok. 0,3–0,5 kg tygodniowo. Szybsze tempo to częściej utrata mięśni i efekt jo-jo.
- Białko i warzywa w każdym posiłku — sycą i chronią mięśnie.
- Ruch — trening siłowy 2 razy w tygodniu i codzienne kroki.
- Sen — niewyspanie zwiększa apetyt na słodkie i tłuste.
- Cierpliwość — waga waha się z dnia na dzień o 1–2 kg przez wodę; patrz na trend z kilku tygodni.
Przy dużej nadwadze, chorobach przewlekłych, w ciąży, u dzieci i nastolatków plan zmiany masy ciała warto ustalić z lekarzem lub dietetykiem. Niedowaga też jest sygnałem do konsultacji.
Narzędzia do tego poradnika
idealna wagaBMIodchudzaniemasa ciałaobwód taliizdrowe nawyki